عباس قديانى
721
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
گشتاسب از پادشاهان كيانى . در جنگى كه با ارجاسب پادشاه توران كرد شكست خورد و متوارى گرديد ، ولى فرزندش « اسفنديار » به كمك او شتافت و بر دشمن غلبه يافت . در زمان گشتاسب زردشت ظهور كرد و گشتاسب به دين او گرويد ولى چون رستم اين دين را قبول نكرد اسفنديار به جنگ او رفت ولى شكست خورد . بعد از گشتاسب به ترتيب بهمن - هماى ، داراب اول ، داراب دوم به سلطنت رسيدند . گشتى : - گوترا گلستان : - عهدنامه گلستان گنبدان دژ از قلاع اسماعيل كه اين قلعه بر ناحيه دامغان مسلط بود و دامغان قسمت چپ متصرفات اسماعيلى و قلاع الموت را تشكيل مىداد . گنبد قابوس بناى عظيم آجرى گنبد قابوس ( آرامگاه شمس المعالى قابوس بن وشمگير آل زيار ) در عداد بزرگترين مفاخر معمارى قرن چهارم ه . ق . است . ساختمان اين آرامگاه در روى تپه خاكى بلندى قرار گرفته و از دو قسمت تشكيل مىشود : قسمت اول قاعده و بدنهء ميل و قسمت دوم شامل گنبد مخروطى شكل آجرى آن است . بدنهء مدور خارجى ميل قابوس داراى ده ترك مىباشد . دو رديف كتيبه كوفى كه متن آن مكرر است ، در روى بدنه ميل و قاعده گنبد قرار گرفته است . اين كتيبه معرف ساختمان اين قصر به امر « قابوس بن وشمگير » در سال 397 ه . ق . و 375 يزدگردى مىباشد . مجموع اين بنا يكى از زيباترين مقرنسهايى است كه در دورهء اسكندر بنا شده است . مقبره قابوس بن وشمگير زيارى ، گرگان ( قرن پنجم هجرى ) گنج آماردبير از دبيران دولتى و به معنى « دبير خزانه » در حكومت ساسانى . گنجدره ، تمدن براساس آزمايش كربن 14 آثار مكشوف در ناحيه گنجدره ( حوالى كرمانشاه ) بين 7000 تا 8500 سال قبل از ميلاد سابقهء تاريخى دارد و ثابت شده است